Op stage in Toucountouna

Sinds begin april doet Ilse Deleye, een studente verpleegkunde van de Odisee hogeschool, stage in de gemeente Toucountouna. Ze loopt mee met de zorgkundige in het gezondheidscentrum. De taken van een verpleegster in Toucountouna komen eerder overeen met die van een dokter. De taken van de enige dokter – er is maar 1 dokter voor 40 000 inwoners – komen dan weer overeen met die van een specialist. De stage kwam tot stand door een samenwerking met het gemeentebestuur van Merelbeke. Ilse brengt hieronder verslag uit van haar eerste maand in Toucountouna. 

In mijn laatste jaar van de opleiding verpleegkunde, loop ik stage in het gezondheidscentrum van Toucountouna, de stedenbandpartner van de gemeente Merelbeke. Het centrum krijgt bezoekers van verschillende stammen uit het dorp, zoals de Natini, Wama, Peul, Bariba, Ditammari … Soms komen ze uit omliggende dorpen zoals Kotiakou en Kpekari.

Het gezondheidscentrum heeft 6 bedden. Er is een laboratorium waar een volledig bloedbeeld kan afgenomen worden. De laborante is niet altijd aanwezig en de elektriciteit valt geregeld uit. Tijdens de nachtshift heb ik zo al eens assistentie geboden aan de zorgkundige met een zaklamp. In die omstandigheden werd een slachtoffer van een verkeersongeval gehecht.

De motor is het favoriete transportmiddel van de inwoners van Benin. Vaak gebeuren er ongevallen tijdens de markt, omdat de motor overladen was of de bestuurder dronken. Meestal proberen ze om financiële redenen eerst zelf hun wonden te verzorgen met natuurlijke producten. Ze omwikkelen de wonden met bladeren of smeren ze in met een papje van geplette wortels. Pas wanneer die remedie niet blijkt te helpen, komen ze naar het centrum. Daar geldt de regel “geen geld, geen zorg”. Een alternatief is hechten zonder verdoving. Daarnaast komen er voornamelijk kinderen met malaria, ernstige diarree, mazelen, gele koorts of koorts omwille van een onbekende oorzaak. Vaak zijn kinderen ondervoed.   

Op deze foto zie je Bienvenu, de zorgkundige. Hij zit aan zijn bureau in het Dispensée waar de patiënten opgenomen worden. Hij onderzoekt de patiënt. Het valt me op dat er weinig vragen worden gesteld, maar eerder in gesprek wordt gegaan. Wanneer ik de patiënt vraag wat zijn klachten zijn, levert dat weinig op. Ik leer een gesprekstechniek die al vertellend zoekt naar de klachten van de patiënt. Vragen naar de leeftijd is vaak moeilijk, omdat ze in de dorpen geen kalender bijhouden. De zorgkundigen schrijven medicatie voor. Wanneer de verpleegkundige aanwezig is, verwijst Bienvenu de patiënten door na het nemen van de parameters. De verpleegkundige gaat voornamelijk in gesprek met de patiënt en schrijft daarna medicatie voor.  Het zijn de zorgkundigen die de medicatie toedienen en de patiënt opvolgen.

 

Vrijdag is vaccinatiedag. ’s Ochtends komen moeders met hun kinderen tussen 0 en 5 jaar langs. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) stelt de vaccins gratis ter beschikking. De kinderen worden ingeënt tegen DTP (Difterie, Tetanus, Pertusis) en Pneumococcen. Op de foto zie je verpleegkundige Gertrude een vaccin toedienen. Het poliovaccin wordt in de vorm van druppeltjes in de mond toegediend. De administratie vooraf is heel wat werk en neemt veel tijd in beslag. De moeders brengen een ‘Carnet de Soins’ mee waarin bijgehouden wordt welke vaccins hun kindje krijgt. Iedere keer wordt de hele stapel doorzocht op zoek naar het juiste nummer op de fiche bij het juiste boekje. Ondanks de administratieve lasten, is het een fantastische leerplek met een enorm vriendelijke bevolking!